BMI یا شاخص توده بدنی چیست؟

BMI یا شاخص توده بدنی چیست؟

شاخص توده بدنی یا (BMI (Body mass index، در سال  ۱۸۳۰  به وسیله شخصی به نام ادولف کوتله  ( Adolphe Quetelet ) ، دانشمند اهل بلژیک مطرح شد. این شاخص، عمدتا برای بررسی وضعیت وزن فرد براساس قد آن استفاده می شود.  این فرمول ، شاخص سنجش آماری در زمینه تناسب اندام است و بسیار دقیق و علمی می باشد.

BMI چگونه محاسبه می شود؟شاخص توده بدنی

BMI چگونه محاسبه می شود

شکل شماره ۱ : BMI چگونه محاسبه می شود

برای محاسبه BMI، وزن فرد (به کیلوگرم) را بر قد (به متر) تقسیم کنید. عدد به دست امده شاخص توده بدنی شما را نشان می دهد. مواردی شامل: سن، درآمد، محل زندگی، سبک زندگی و عادات غذایی، نژاد و بیماری های زمینه ای، عوامل تاثیر گذار در تناسب اندام هستند. جدول زیر محدوده وزن افراد را مشخص می کند.

 

جدول محاسبه BMI :

 

چرا دامنه وزن شما مهم است؟

اغلب افراد به دنبال داشتن تناسب اندام و داشتن  وزن ایده آل برای خود هستند. شاید برای شما هم این سوال مطرح شده باشد که وزن ایده آل برای من چقدر است؟ چگونه می توان آن را بدست آورد؟

فرض کنید شما فردی با ۱۶۵ سانتی متر قد هستید. با استفاده از فرمول بی ام آی، دامنه وزن طبیعی و سالم برای شما بین ۵۱ تا ۶۷ کیلوگرم می باشد. حال اگر وزن شما بیشتر یا کمتر از این مقدار است، در محدوده وزن متعادل نیستید. باید برای متعادل کردن دامنه وزن خود اقداماتی را انجام دهید.

 

 

ایا BMI   برای کودکان و نوجوانان به همان روشی است که برای بزرگسالان تفسیر می شود؟

محاسبه بی ام آی برای کودکان و نوجوانان ، اگرچه با همان فرمول محاسبات انجام می شود، اما متفاوت است. در کودکان و نوجوانان بسته به سن و جنس آن ها، محدوده BMI متغیر می باشد. با افزایش سن میزان چربی بدن تغییر می یابد.

میزان چربی در بدن دختران و پسران نیز متغیر است. برای محاسبه دقیق تربه جدول مخصوص که براساس سن و جنسیت کودکان طراحی شده است، مراجعه می شود. محدوده وزن هر کدام نسبت به این دو فاکتور بدست می اید.

تفسیر BMI در بزرگسالان به سن و جنس بستگی ندارد و فقط با اندازه گیری وزن و قد فرد، تفسیر می شود. درصد چربی بدن زنان بیشتر از مردان است و همینطور با افزایش سن این درصد افزایش می یابد.

چرا نمی توان محدوده وزن سالم را برای کودکان و نوجوانان فراهم کرد؟

طبق اخرین تحقیقات، متخصصان بر این باورند که این فرمول بیشتر برای رده سنی ۱۸ تا ۶۰ سال مناسب است. برخلاف بزرگسالان، نتیجه برای افراد زیر ۱۸ سال ، کودکان و افرادی که توده عضلانی و یا درصد چربی بالاتری دارند، مناسب و دقیق نیست.

اغلب متخصصان خبره، با توجه به سن، جنس و قد کودک، شاخص توده بدنی او را تعیین می کنند. چرا که با توجه به اینکه اضافه وزن در کودکان زیر ۱۸ سال بسیار خطرناک است، باید آن را جدی گرفت.

روند محاسبه  BMIبرای بزرگسالان در ایران چگونه است؟

بی ام آی یک فرمول دقیق و علمی است که از آن برای معیار چاقی استفاده می شود. مطالعات اخیر صورت گرفته در زمینه شاخص توده بدنی ایران، حاکی از افزایش ۲۳ درصدی روند افزایش وزن است. اضافه وزن در زنان بزرگسال دو برابر مردان است که این در محدوده ۳۰ به بالا جدول BMI مشخص می شود.

طبق جدول محاسبه BMI، اگر این عدد در شما بیش از ۲۵ است، شما دچار اضافه وزن هستید. با توجه به رژیم غذایی مناسب و ورزش، از افزایش وزن می توانید  جلوگیری کرد.

 

 

چرا از شاخص BMI برای اندازه گیری اضافه وزن و چاقی استفاده می شود؟

همبستگی بین  بی ام آی و اضافه وزن نسبتا قوی است، ولی این شاخص درصد چربی بدن را معین نمی کند. ممکن است عدد حاصل در دو نفر یکسان باشد، اما سطح چربی بدن آنها با هم متفاوت باشد. ولی با این حال دقیق ترین مرجع علمی برای اندازه گیری چاقی و لاغری در دنیا محسوب می شود.

فرد با دانستن وزن دقیق خود و تعیین اینکه در چه حالتی قرار دارد، می تواند بفهمد که آیا دچار کمبود وزن و یا افزایش وزن می باشد یا خیر؟

 

 

پیامد های چاقی در بزرگسالان چیست؟

اضافه وزن، به عنوان بیماری شایع در قرن اخیر روبه افزایش است. افراد زیادی به سبب افزایش وزن دچار انواع مشکلات جسمی و همچنین روحی می شوند. بیماری هایی از قبیل: فشار خون بالا، بیماری های قلبی و عروقی، ضعف استخوان ها و سرطان ،از جمله مهم ترین اسیب های کم تحرکی است.

با توجه به اینکه اضافه وزن باعث بروز مشکلات قلبی و فشار خون می شود، افراد با بی ام آی مناسب از این خطر در امان هستند.

بیماری های روحی که افراد به دنبال اضافه وزن دچار می شوند،  بسیار شایع است. افسردگی مهم ترین عارضه روانی در افراد دارای اضافه وزن است که به دنبال آن کاهش اعتماد به نفس و کم رنگ شدن فعالیت های اجتماعی، بوجود می آیند.

 

 

محاسبه BMI  به عنوان شاخص برای چاقی تا چه اندازه دقیق است؟

شاخص توده بدنی، ابزار غربالگری  محدوده وزن می باشد، اما  درصد چربی بدن و یا سلامتی فرد را تشخیص نمی دهد. ارزیابی های دقیق به وسیله اندازه گیری چربی بدن و فعالیت بدنی، بدست می اید.

برای مثال به مقایسه دو نفر با وزن یکسان که یکی ورزشکار و اندام عضله ایی دارد وبدن دیگری فقط با چربی احاطه شده است، می پردازیم . عدد هردو با توجه به وزن و قد یکسان ۲۵ به بالا محاسبه می شود.

طبق این محدوده برای هر دو فرد اضافه وزن   تشخیص  داده می شود. چرا که این شاخص درصد چربی را از عضله تشخیص نمی دهد و برای هر دو الزاما اعداد یکسان می باشند. ورزشکاران به دلیل بالا بودن وزن عضله هایشان، BMI بالاتری نسبت به افراد معمولی دارند.

 

محدودیت های BMI براساس قد

یکی از پارامترهای مهم و تاثیرگذار در محاسبه بی ام آی، پارامتر قد می باشد. اگر قد در افراد به صورت نرمال نباشد، شاخص بی ام آی آن ها درست در نمی آید.

در صورت نداشتن توازن در وزن فرد با توجه به سن، این شاخص نمی تواند وزن دقیق را بسنجد. به طور کلی این شاخص  برای افراد با قد بالاتر از( ۲.۱۰) و کمتر از (۱.۵۱) معتبر نیست.

 

روش های دیگر ارزیابی چربی اضافی بدن چیست؟

یکی دیگر از روش های اندازه گیری توزیع چربی در بدن، WHR)) یا نسبت اندازه دور کمر به باسن است. دور کمر تقسیم بر دور باسن، میزان توزیع چربی در قسمت پایین تنه را مشخص می کند.

به عنوان مثال اگردور کمر فردی ۸۰ سانتی متر و دور باسن او ۹۰ سانتی متر باشد، نسبت (WHR) برابر است با ۰.۸۹. طبق معیار سازمان بهداشت جهانی، داشتن WHR بیش از ۱.۰ ممکن است خطر ابتلا به اضافه وزن را افزایش دهد.

اندازه گیری WHR، روش سریعی برای بدست اوردن سطح چربی در قسمت  پایین تنه می باشد و نباید به عنوان تنها روش اندازه گیری وزن به آن اعتماد کرد.

 

نتیجه گیری

با داشتن رژیم غذایی سالم و سبک زندگی همراه با ورزش، می توانید کالری های مورد نیاز بدن خود را به اندازه دریافت کنید. اگر BMI  شما بالاتر از محدوده سلامتی تخمین زده شود، در معرض خطرابتلا به  انواع بیماری ها هستید.

با به صدا درآمدن زنگ خطر سلامتی، باید خیلی سریع به فکر کاهش وزن و تغییرات در بدن خود باشید. این اصل با دانستن محدوده وزن ایده آل شما حاصل می شود.